İhbar Süresi Hesaplama: İhbar süresi hesaplanırken işçinin o iş yerindeki toplam kıdemi (çalışma süresi) esas alınır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesine göre belirlenen asgari süreler şöyledir:
- 6 aydan az sürmüş olan işçiliklerde: Bildirimin karşı tarafa yapılmasından başlayarak 2 hafta sonra fesih gerçekleşmiş sayılır.
- 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş olan işçiliklerde: Bildirimden 4 hafta sonra sözleşme sona erer.
- 1,5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş olan işçiliklerde: Bildirimden 6 hafta sonra ayrılık kesinleşir.
- 3 yıldan fazla sürmüş olan işçiliklerde: Bildirimden 8 hafta sonra iş ilişkisi biter.
Bu sürelerin hesaplanmasında “hafta” kavramı takvim günü üzerinden değerlendirilir. Örneğin, 2 haftalık süre tam olarak 14 gündür.
İhbar Tazminatı Hesaplama Aracı
1 Yılı Dolmayan İşçinin İhbar Süresi
Birçok çalışan ve işveren, yıllık izin hak edişiyle karıştırıldığı için 1 yılı dolmayan personelin ihbar süresini merak etmektedir. İş Kanunu bu noktada süreyi ikiye ayırır:
Eğer işçi ilgili iş yerinde 6 aydan daha az bir süredir çalışıyorsa ihbar süresi 2 haftadır.
Eğer işçinin kıdemi 6 ayı geçmiş ancak henüz 1 yılı doldurmamışsa (veya 1,5 yıla kadar olan süreçteyse), bu durumda ihbar süresi 4 hafta olarak uygulanır.
Özellikle deneme süresi (genellikle 2 ay) içinde olan çalışanlar için taraflar sözleşmeyi ihbar süresi beklemeksizin derhal feshedebilirler. Ancak deneme süresi biter bitmez yukarıdaki yasal süreler devreye girer.
İhbar Süresi İş Arama İzni
İhbar süresi içerisinde işçinin en doğal haklarından biri de yeni iş arama iznidir. İşveren, ihbar süresi boyunca çalışanına iş saatleri içerisinde, ücret kesintisi yapmadan bu izni vermekle yükümlüdür.
- Süresi: İş arama izni günde 2 saatten az olamaz.
- Kullanım Şekli: İşçi isterse bu izin saatlerini birleştirerek toplu olarak kullanabilir. Ancak toplu kullanım için işçinin bunu işten ayrılacağı günden önceki günlere denk getirmesi ve işverene önceden bildirmesi gerekir.
- Ücretlendirme: İşveren bu sürede işçiyi çalıştırırsa, iş arama izni esnasındaki ücretini %100 zamlı ödemek zorundadır.
İş arama izni, işçinin pasif bir şekilde beklemesi değil, ekonomik geleceğini güvence altına alması için tanınmış anayasal bir koruma mekanizmasıdır.
İşçi Kendi İstifa Ederse İhbar Süresi
4857 sayılı İş Kanunu’na göre ihbar süresi sadece işvereni değil, işçiyi de bağlayan bir yükümlülüktür. İşçi, haklı bir nedeni (mobbing, maaş ödenmemesi, sağlık sorunları vb.) olmaksızın kendi isteğiyle işten ayrılmak istediğinde, çalışma süresine uygun olan ihbar süresini beklemek zorundadır.
Eğer işçi, “Ben bugün istifa ettim, yarın gelmiyorum” derse ve kanuni ihbar süresine uymazsa, işveren bu sürenin ücretini “İhbar Tazminatı” olarak işçiden talep edebilir. Bu durum, işçinin son maaşından veya varsa içerideki alacaklarından kesilebilir ya da dava yoluyla tahsil edilebilir.
İstifa Halinde Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Sürenin Hesabı: İstifa eden işçi de tıpkı işveren gibi kıdemine göre (2, 4, 6 veya 8 hafta) önceden bildirim yapmalıdır.
- İş Arama İzni: İşçi kendi istifa etse bile, ihbar süresi boyunca çalışıyorsa günlük 2 saatlik yeni iş arama izni hakkına sahiptir.
- Karşılıklı Anlaşma (İkale): Eğer işverenle karşılıklı olarak anlaşırsanız, işveren “İhbar süresi beklemene gerek yok, hemen ayrılabilirsin” diyerek bu haktan feragat edebilir. Bu durumda herhangi bir tazminat ödemezsiniz.
- Haklı Fesih İstisnası: İşçi, İş Kanunu madde 24 uyarınca (ücretin ödenmemesi, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi) haklı bir nedenle sözleşmeyi feshediyorsa, ihbar süresi beklemesine gerek yoktur; derhal ayrılabilir.